Wat werkt bij de aanpak van eenzaamheid

Eenzaamheid speelt door alles heen. Het raakt gezondheid, bestaanszekerheid en sociale verbondenheid. Daarom vraagt de aanpak van eenzaamheid om een samenhangende inzet van gemeenten, professionals en gemeenschappen. Movisie heeft het dossier Wat werkt bij de aanpak van eenzaamheid geüpdatet naar de nieuwste inzichten.

Eenzaamheid is het subjectief ervaren van een tekort aan betekenisvolle sociale relaties. Het gaat niet alleen om het aantal contacten, maar vooral om de kwaliteit ervan. We onderscheiden drie vormen:

• Sociale eenzaamheid: het ontbreken van een breder netwerk van contacten en sociale relaties.
• Emotionele eenzaamheid: het ontbreken van een hechte, intieme band met bijvoorbeeld een partner of vriend(in).
• Existentiële eenzaamheid: een gevoel van gebrek aan verbondenheid met de wereld of het ervaren van zingeving.

Omvang en impact

Eenzaamheid komt veel voor in Nederland. In 2024 geeft bijna de helft van de volwassenen aan zich eenzaam te voelen. Langdurige eenzaamheid hangt samen met ernstige gevolgen voor zowel mentale als fysieke gezondheid. Denk aan depressieve klachten, chronische stress, cognitieve achteruitgang, hart- en vaatziekten en een verhoogd risico op vroegtijdig overlijden.

Oorzaken van eenzaamheid

Eenzaamheid ontstaat door een samenspel van persoonlijke, sociale en maatschappelijke factoren. Het risico neemt toe bij ingrijpende levensgebeurtenissen en kwetsbare situaties.

Belangrijke risicofactoren zijn:

• je maakt een ingrijpende levensgebeurtenis mee, zoals een scheiding, verlies van een naaste, verhuizing of baanverlies;
• je hebt psychische of lichamelijke gezondheidsproblemen;
• je ervaart financiële problemen en bestaansonzekerheid;
• je krijgt te maken met uitsluiting, discriminatie of pesten;
• je hebt een beperkt sociaal netwerk of je leeft in een omgeving met weinig sociale samenhang;
• je hebt een migratieachtergrond of ervaart weinig aansluiting bij de samenleving.

Lees het volledige artikel hier

Download

Wat werkt dossier aanpak eenzaamheid

Bron: Movisie